Εργασία και Δημοκρατία.

Εκπομπή με θέμα το πώς η εργασία όπως είναι σήμερα δομημένη , αποκλείει την συμμετοχή των ανθρώπων στην πολιτική.

Για την Εργασία.

Εκπομπή αφιερωμένη κυρίως στην "Ηθική της Εργασίας"

Ο φόβος σώζει .

Η σιωπή της κοινωνίας , είναι το χαρακτηριστική πρακτική της γενιάς που συμπορεύεται με το μνημόνιο . Μία μερίδα ανθρώπων έχει επιλέξει ως μορφή δράσης την ακινητοποίηση. Σχήμα οξύμωρο: δρω διά της ακινητοποίησης . Καθοριστικό αποτέλεσμα της ακινητοποίησής τους εκτός από της σιωπή είναι και η τυφλή υπακοή. Τα δύο αυτά στοιχεία αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα για όσους θέλουν να δράσουν . Ο τρόπος με τον οποίο δρουν οι «ακίνητοι» άνθρωποι , δεν είναι άλλος από αυτόν της χρησιμοποίησης των γραναζιών του φόβου και της αβεβαιότητας , πίσω από τα οποία κρύβονται . Την εθελοδουλία τους , σκεπάζει ο μανδύας της αβεβαιότητας ενώ η ανικανότητα να αποφασίσουν για το μέλλον τους σκεπάζεται από το πέπλο του φόβου .

Οι «ακίνητοι» άνθρωποι αποδέχονται λανθασμένα το τέλος της πολιτικής που τους επέβαλαν υπόρρητα οι ειδικοί της πολιτικής και οι όποιοι χειραγωγοί τους . Η πολιτική για τον «ακίνητο» άνθρωπο δεν είναι η μάχη για την ελευθερία αλλά ο αγώνας για την επιστροφή στην «κοινωνία της αφθονίας» από την οποία προέρχεται , έχει κλειδώσει το φαντασιακό του και δεν μπορεί ποτέ να απαλλαγεί . Αφού λοιπόν δεν υπάρχουν πολιτικοί που να μπορούν να πετύχουν την επιστροφή , αποφασίζει να το πετύχει μόνος του ανακαλύπτοντας και ψηφίζοντας… πολιτικούς . Θέλει να παίξει ένα καινούργιο παιχνίδι που να είναι εξίσου διεγερτικό με αυτό της επανάστασης αλλά προς Θεού να μην είναι επανάσταση . Θέλει και την αλλαγή . Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν μπορεί μόνος του να δημιουργήσει αλλαγή επειδή ακριβώς πιστεύει ότι δεν μπορεί μόνος του να δημιουργήσει τίποτε .

Η αλλαγή που προσπαθούν να δημιουργήσουν οι «ακίνητοι» , έχει την ικανότητα να δημιουργείται από μόνη της . Είναι φτιαγμένη ώστε να αυτοδημιουργείται και να αυτοαναπαράγεται. Την διπλή αυτή δύναμή της , την αντλεί από την ανάγκη των «ακίνητων» ανθρώπων για απάλειψη της αβεβαιότητας . Η αλλαγή συνεπώς που συντελείται ως προϊόν της αβεβαιότητας , δεν είναι παρά ένα ομοίωμα μιας προηγούμενης αναγκαστικής αλλαγής . Στην πραγματικότητα , το είδος της αλλαγής που επιτυγχάνεται είναι αυτό της επιστροφής σε μία πρότερη και προσωρινή κατάσταση ευφορίας , μέχρι τη στιγμή που οι άνθρωποι πιέζονται τόσο , όσο να οδηγήσουν ξανά τα πράγματα σε μία… αλλαγή . Όλες οι αλλαγές οδηγούν πάντοτε σε μία άλλη , αναπόφευκτη «αλλαγή» και τελικά μαζί με τους εαυτούς τους , οδηγούν και εμάς  στο αρχικό σημείο για μιαν επανεκκίνηση . Η συνεχής επανεκκίνηση από το ίδιο αρχικό σημείο είναι κάτι που δεν μπορούν να αποφύγουν οι «ακίνητοι» άνθρωποι αφού για τον σκοπό τους χρησιμοποιούν πάντα το ίδιο μέσο : την αποδοχή της πολιτικής των ειδικών που τους λένε ότι πρέπει να φτιάξουν «άλλη μία κοινωνία» και όχι «μία άλλη κοινωνία» .

Πολλές φορές οι άνθρωποι εξαναγκάζονται(;) στην υπακοή . Ο εξαναγκασμός μέσω του φόβου , ακρωτηριάζει τη σκέψη από οποιαδήποτε μορφή αρνητικότητας , αλλά και από όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά . Ως «αρνητικά» ορίζονται όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων που αντιβαίνουν στα «θέλω» της ηγεμονίας και των ιδιοκτητών της κοινωνίας . Δεν υπάρχει ζωή ή άλλη κοινωνία έξω από τα καλούπια που δημιουργεί η εξουσία . Προκειμένου κάτι τέτοιο να γίνει αποδεκτό , δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να επιβληθεί . Πρέπει το άτομο να θέλει να το κάνει . Έτσι , χρησιμοποιείται ένα είδος «συνθετικής επέμβασης» στη σκέψη του. Η επέμβαση δεν είναι μονοδιάστατη όπως πιθανόν πολλοί να πιστεύουν . Δεν είναι μόνο τα ΜΜΕ που αναλαμβάνουν αυτόν το ρόλο . Πολλές φορές διαφωνούμε με αυτά και όμως κάνουμε ότι ακριβώς μας λένε .

Ο εξαναγκασμός οδηγεί τους ανθρώπους σε διαφορετικά μονοπάτια από αυτά της άρνησης των εντολών της εξουσίας . Αυτό από το οποίο υποστηρίζουν ότι  εξαναγκάζονται οι άνθρωποι αυτοί , είναι ένα πλέγμα υποχρεώσεων το οποίο επικαλούνται προκειμένου να μην γίνουν αντιδραστικοί απέναντι στην εξουσία . Εργασία , οικογένεια , κοινωνικές υποχρεώσεις , δάνεια , κλπ . Όλα αυτά παράγουν φόβο , αλλά το χειρότερο είναι ότι δεν σε αφήνουν ποτέ να ξεφύγεις από την κατάσταση του φοβισμένου . Η κατάσταση του φοβισμένου οδηγεί στην κατάσταση του «ακίνητου» , του σιωπηλού και πάντα υποταγμένου υποκειμένου . «Αν χάσω τώρα τη δουλειά μου δεν θα βρω ποτέ άλλη» . «Έχω να πληρώσω το νοίκι  και τα φροντιστήρια των παιδιών μου». «Χρωστάω λεφτά στην τράπεζα , δεν είμαι εγώ για διαδηλώσεις καταλήψεις και απεργίες» . Οποιαδήποτε άρνηση να ακολουθήσουν τις εντολές της εξουσίας εξοβελίζεται στο όνομα της προσφοράς της εξουσίας «κάλιο λίγο και στο χέρι» . Το «λίγο» όμως γίνεται συνεχώς «λιγότερο» . Λιγότερα χρήματα , λιγότερη ελευθερία , λιγότερος χρόνος, λιγότερες επιλογές , όλα λειτουργούν μέσα από την αποδοχή του «λιγότερου» . Η συνεχής και αδιάλειπτη αποδοχή του «λιγότερου» δημιουργεί ένα πολύ σοβαρό προηγούμενο : αποδυναμώνει τα όποια αισθήματα εξέγερσης και ταυτόχρονα γενικεύει τα ήθη υποταγής που ανοίγουν το δρόμο για κάθε είδους συμβιβασμό . Ακόμα και η σωτηρία που περιμένουν πιστεύουν ότι θα έλθει μέσα από το «λιγότερο» . Η σωτηρία δεν θα έλθει ποτέ .

Η σωτηρία την οποία προσμένουν , είναι κάτι που προσμένουν απέναντι σε οποιοδήποτε ζήτημα και για οποιονδήποτε λόγο . Σε αυτή τη ζωή , δύο πράγματα μόνο σώζουν : Ο Θεός και οι τράπεζες . Την σωτηρία τους , οι ακίνητοι άνθρωποι την θέλουν επειδή υπονοεί ένα είδος συντήρησης των ήδη υπαρχουσών καταστάσεων . Πιστεύουν ότι έτσι θα κλείσουν τον κίνδυνο στο μπαούλο και η ζωή τους δεν θα είναι ποτέ πια επικίνδυνη , μεταβαλλόμενη και ασταθής όπως ακριβώς είναι τώρα . Δυστυχώς όμως γι’ αυτούς το μόνο σταθερό και αμετάβλητο στην αιωνιότητα είναι ο θάνατος . Η εξαφάνιση και ο θάνατος είναι μόνιμες καταστάσεις . Έτσι , ευελπιστούν ότι κλείνοντας στο μπαούλο τον κίνδυνο θα τον εξαφανίσουν .   

  Οι «ακίνητοι» αγαπούν την κοινωνική ευταξία που τους παρέχει το πολιτικό σύστημα και η εξουσία που υπηρετούν . Η κοινωνική ευταξία , τούς κατατάσσει στην τάξη των «έχω ακόμα λίγα» και με αυτά πορεύομαι . Είναι η τάξη των προσωρινά βολεμένων . Η κοινωνική τάξη πλέον δεν ορίζεται από το πόσα χρήματα έχεις ή βγάζεις , αλλά από το πώς αντιμετωπίζεις το σύστημα . Δεν έχουν «ακόμα» περάσει στην κατάσταση του φτωχού , και έτσι δεν τους νοιάζει ο φτωχός . «Ας αφανιστούν αν χρειαστεί , εγώ με τα λίγα μου θα είμαι ασφαλής» .   Όσο και να φωνάζουν ενάντια στο σύστημα , ποτέ δεν το περιφρονούν . Αυτό που περιφρονούν και φοβόνται είναι η κοινωνική αταξία που μπορεί να υπάρξει αν καταρρεύσει το σύστημά τους . Αυτός είναι ο πραγματικός τους φόβος τελικά . Μία πιθανή κατάρρευση θα άλλαζε ή θα κατέστρεφε το μικρό βόλεμά τους . Είναι πάντοτε διατεθειμένοι να αποδεχθούν μία κοινωνία στην οποία απαγορεύεται η αρνητικότητα . Και το κάνουν . Όμως , ότι δεν μπορεί να αρνηθεί τον εαυτό του είναι καταδικασμένο στην αβεβαιότητα και στον μιμητισμό . «Θα κάνω ότι πουν οι άλλοι , ότι αποφασίσουν οι άλλοι . Θα δράσω αν το κάνουν και οι άλλοι αφού όμως δω πρώτα αν με συμφέρει». Αυτός ο τρόπος σκέψης που είναι πολύ διαδεδομένος , κινείται μεταξύ βολέματος και φόβου . Είναι εξαιρετικά δυσδιάκριτο , σε ποιο πεδίο από τα δύο πατά περισσότερο . Δεν είναι υποχρεωμένοι να «θέλουν» κάτι . Αρχικά θα προσποιηθούν ότι «θέλουν» μέχρι να δουν αν τα πράγματα βαίνουν προς το συμφέρον τους . Σε αντίθετη περίπτωση θα επικαλεστούν … φόβο . Είναι η στιγμή που ο φόβος χρησιμοποιείται ως σανίδα σωτηρίας .

Η αποχή τους από οποιαδήποτε μορφή δράσης , στοχεύει περισσότερο στο να απαλλαγούν από κάτι παρά στο να δημιουργήσουν οτιδήποτε . Έμαθαν να λειτουργούν με την πονηρή αποπομπή του εαυτού τους από την «επικίνδυνη» συλλογικότητα και όχι με την ένταξη σε αυτή . Αυτούς λοιπόν που επικαλούνται τον φόβο ως σωτήριο μέσο προκειμένου να μην συμμετέχουν σε πρακτικές που τους χαλάνε το βόλεμα , τους αποκαλώ «νεοραγιάδες» . Οι πράξεις , τα επιχειρήματα αλλά και τα «αντικειμενικά» τους κριτήρια , τις περισσότερες φορές πηγάζουν μέσα από την εθελοδουλία τους . Από αυτή τη νέα μορφή ραγιαδισμού πους τους σπρώχνει στο να απαλλαγούν από οποιαδήποτε ενέργεια θα τους έφερνε τυχόν αντιμέτωπους με την διεκδίκηση της ελευθερίας τους . Πιστεύουν ότι η ελευθερία είναι κάτι που τους το έχουν χαρίσει . Δεν γνωρίζουν ότι η ελευθερία ΔΕΝ χαρίζεται και γι’ αυτό δεν είναι ελεύθεροι . Η ελευθερία δεν είναι αγαθό που μπορεί να στο χαρίσει κάποιος που αποκαλείται κράτος , πρωθυπουργός , αστυνόμος , δάσκαλος , λοχαγός ή εργοδότης . Ελευθερία σημαίνει να έχεις το δικαίωμα στο να πραγματοποιήσεις το «ανέφικτο» . Στις μέρες μας όμως «ανέφικτο» είναι η ίδια η ελευθερία!!

Η μη διεκδίκηση της ελευθερίας , οδηγεί στην παράδοση της αξιοπρέπειας . Αναρωτιέμαι συχνά αν ακόμα υπάρχει μέσα μας ένα μικρό ίχνος της . Πιστεύω ότι η αξιοπρέπεια και η ελευθερία είναι δύο έννοιες που συμπορεύονται . Δεν ξέρω . Δεν είμαι φιλόσοφος και δεν προσπαθώ τώρα να λύσω το ζήτημα αυτό . Αυτό που θέλω να πω είναι ότι χάσαμε τελικά την αξιοπρέπειά μας όπως ακριβώς χάσαμε και την ελευθερία μας . Σιγά-σιγά και λίγο-λίγο μας τα αφαίρεσαν και τα δύο . Ένα κομμάτι το αφήσαμε στα καταστήματα κινητής τηλεφωνίας  . Ένα άλλο στα must τριήμερα . Άλλοι στη Μύκονο και άλλοι στα χωριά τους μιας και δεν είμαστε όλοι ίδιοι αλλά κυρίως δεν είμαστε ίσοι . Είπαμε να σκύψουμε λίγο το κεφάλι και να δουλέψουμε περισσότερο προκειμένου να πείσουμε το αφεντικό να μας δώσει κανένα ψίχουλο παραπάνω , μιας και θέλουμε να αγοράσουμε ένα αυτοκινητάκι που να χωρά ολόκληρη την οικογένεια μαζί με τα μπαγκάζια της . Να κάνουμε καμιά κομπίνα παραπάνω για να μπορέσουμε να αποκτήσουμε ένα Cayenne , και δεν πειράζει που έχουμε ακόμα το νύχι του μικρού μας δακτύλου τέσσερα εκατοστά μακρύ , ούτε το ότι τρώμε με τα χέρια και φτύνουμε τα κόκαλα . «Έχω άκρη , άρα είμαι ελεύθερος» είναι μία από τις ενδόμυχες σκέψεις του «νεοραγιά». Για αυτόν η αξιοπρέπεια και η ελευθερία είναι έννοιες ασύμβατες . Πάνω απ’ όλα βάζουν το συμφέρον τους . Τα υπόλοιπα έπονται .

Είναι χαρακτηριστική η ευκολία με την οποία οι νεοραγιάδες αφήνονται να ξελογιαστούν από τα χρήματα ή τις υποσχέσεις των ειδικών . Αρκετούς από αυτούς θα μπορούσαμε να τους χαρακτηρίσουμε «πωρωμένα καθάρματα του βολέματος» αλλά όχι όλους . Οι περισσότεροι είναι ένα σύνολο μισοκακόμοιρων ασυνείδητων που είναι πρόθυμοι ανά πάσα στιγμή να διαφθαρούν με λίγο εύκολο χρήμα ή με μία εύκολη υπόσχεση που νομίζουν ότι αν πραγματοποιηθεί θα αλλάξει τη ζωή τους  . Αυτό που απασχολεί το νεοραγιά τούτες τις ευλογημένες μέρες είναι μόνο το πώς θα πληρώσει λιγότερους φόρους . Το αν θα μπορέσει κάποιος να τον αποδεσμεύσει από τα «δεσμά του μνημονίου» . «Με αυτό το πλευρό να κοιμάσαι» σκέφτεται η εξουσία του . «Εδώ κάναμε τόσο κόπο να σε χώσουμε στο μνημόνιο και τώρα μου ζητάς να σε αποδεσμεύσω , ηλίθιο υποκείμενο ;Ψήφησέ με και θα δούμε.» Μεγάλο πράγμα η πίστη.    

 Οι νεοραγιάδες τελικά πήγαν όχι μία , αλλά δύο φορές και ψήφησαν . Θέλησαν να εκλέξουν κυβέρνηση προκειμένου να μην αισθάνονται ακυβέρνητοι δηλαδή ανίκανοι να εκφέρουν άποψη δική τους . Βέβαια , πρέπει να παραδεχθώ ότι είναι πολλοί , πάρα πολλοί . Αποτελούν το πενήντα τοις εκατό (50%) του εκλογικού σώματος , νούμερο διόλου ευκαταφρόνητο . Έτσι μας έδωσαν να καταλάβουμε γιατί η κοινωνία είναι τελικά τόσο σιωπηλή . Τώρα πλέον έχουν την ευθύνη της πράξης τους . Θα καθίσουν υπομονετικά στην ξαπλώστρα δίπλα από το κύμα και θα κάνουν κριτική σε αυτούς που εξέλεξαν . Ξέχασαν προσωρινά ότι αυτοί που εξέλεξαν είναι οι ίδιοι που τους έφεραν σε αυτήν εδώ την κατάσταση . Θα το θυμηθούν πάλι όταν έρθουν με το καλό τα χαρτιά της εφορίας ή όταν θα μείνουν χωρίς δουλειά . Οι υπεύθυνοι για την αναδιαπραγμάτευση του μνημονίου (εδώ γελάνε) είναι οι ίδιοι που κατασκεύασαν το μνημόνιο . Δεν έχει σημασία όμως γιατί αν συμβεί οτιδήποτε θα κάνουμε πάλι εκλογές . Πάλι θα ψηφήσουν επικαλούμενοι το φόβο . Είμαι σίγουρος ότι όλοι αυτοί που έδωσαν την ψήφο τους στα μνημονιακά κόμματα κάτι περιμένουν να κερδίσουν . Δεν είναι δυνατόν να πιστεύουν ότι ο Αντωνάκης ο Σίγμα και ο Βαγγελάκης ο Βήτα μαζί με τον απίθανο Κουβέλη και αυτόν τον ανεκδιήγητο Ψαριανό , ενδιαφέρονται για τους φτωχούς , τους άστεγους , τους ανθρώπους χωρίς φάρμακα , τα σχολεία που δεν έχουν βιβλία κλπ . Αυτοί ενδιαφέρονται μόνο για την καρέκλα τους . Αυτό το ξέρουν πλέον και οι πέτρες . Άρα, ο νεοραγιάς ψηφοφόρος είναι και αυτός μία από τα ίδια αφού από τη στιγμή που υποστηρίζει κάποιον και τον ψηφίζει , συμφωνεί με τις πρακτικές του και τα πιστεύω του .

Ίσως το κείμενο να είναι λίγο επιθετικό απέναντι σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Από την άλλη όμως , πιστεύω ότι είναι καιρός να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους . Όταν έγραψα δύο κείμενα για την αποχή από τις εκλογές και την ανάγκη να υπάρξει αλλαγή πολιτεύματος ή εκλογικού συστήματος έστω , δέχθηκα από σκληρή κριτική με σαφή επιχειρήματα υπέρ της ψήφου , που είναι πάντοτε ευπρόσδεκτη έως χλευασμό που είναι απαράδεκτος ειδικά από όσους μου δίνουν την εντύπωση  , με αυτά που γράφουν , ότι δεν έχουν ανοίξει ούτε ένα βιβλίο , ποτέ στη ζωή τους , δηλαδή από κλασικούς νεοραγιάδες . Όχι βέβαια ότι εγώ είμαι κανένας μορφωμένος . Απλώς , εγώ γνωρίζω ότι δεν είμαι μορφωμένος και πριν κάνω κριτική σε κάποιο κείμενο , φροντίζω κατ’ αρχήν να το διαβάσω ολόκληρο και έπειτα να εκφέρω γνώμη, μόνον όταν είμαι σίγουρος ότι έχω καταλάβει τι θέλει να πει ο εκάστοτε συντάκτης . Τα κείμενα εκείνα , τα έγραψα γιατί πίστευα και πιστεύω ότι με τις εκλογές δεν αλλάζει τίποτε . Ποτέ με εκλογές δεν έχει αλλάξει κάτι , πουθενά . Τελικά δυστυχώς αυτό έγινε . Ήρθαμε πάλι στο αρχικό σημείο , σε νέα «αλλαγή» αλλά χωρίς αλλαγή θεσμών . Οι νεοραγιάδες είναι το μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που αποτελεί εμπόδιο για οποιαδήποτε αλλαγή θεσμών . Επικαλούνται συνεχώς τον φόβο προκειμένου να μην αλλάξει τίποτε . Και εγώ φοβάμαι . Δεν φοβάμαι όμως μήπως χάσω το βόλεμά μου . Φοβάμαι μήπως αυτά που προτείνω ή αυτά που υποστηρίζω προξενήσουν κακό στους γύρω μου . Αυτό είναι τελείως διαφορετικό είδος φόβου .

Τελικά , ο φόβος σώζει ;  

(Το παρόν κείμενο γράφτηκε πριν τις δεύτερες εκλογές αλλά για τεχνικούς λόγους δημοσιεύεται τώρα .)    

Ακολουθώντας την λογική της παράκαμψης.

παράκαμψη η (ουσιαστικό) [ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ :παρακαμ (παρακάμπτω) -ψη]

1. το προσπέρασμα κάποιου σημείου του κύριου δρόμου από άλλο δευτερεύοντα δρόμο
2. (μτφ.) η αποφυγή, η υπερνίκηση εμπόδιων ή δυσκολιών με τέχνασμα ή επιτηδειότητα.

 Τα τελευταία δύο χρόνια , αυτό που έχουν καταφέρει , από τη μία η ανοχή των ανθρώπων και από την άλλη οι πολιτικοί αυτής της χώρας , είναι το να την οδηγήσουν στο μονοπάτι της καταστροφής . Όχι οποιασδήποτε καταστροφής , αλλά σε μία καταστροφή που δεν θα αφήσει πίσω της ούτε έναν για να την καταγράψει . Δεν θα υπάρξει κανείς , όχι από ανικανότητα ή εξαφάνιση , αλλά από φόβο .Κατέληξα σε αυτό το συμπέρασμα βλέποντας τους ανθρώπους της να μην λένε με κανέναν τρόπο να αντλήσουν διδάγματα από το κοντινό παρελθόν και πολύ περισσότερο να εφαρμόσουν αυτά τα διδάγματα .

Μόνο σε ένα σύστημα όπως αυτό της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας , θα μπορούσαν οι πληρεξούσιοί της να είναι ταυτόχρονα εκλεγμένοι αλλά και αυτόκλητοι! Με την διπλή αυτή ιδιότητα αποφάσισαν ότι η διάλυση της κοινωνίας συνιστά αναγκαία συνθήκη για την περεταίρω επιβίωσή της . Αυτού του είδους η "διάλυση" όμως δεν αφορά ολόκληρη την κοινωνία αλλά ένα μεγάλο κομμάτι  της , αφήνοντας ανεπηρέαστο τον επίλεκτο πληθυσμό. Συνεπώς δεν πρέπει να μας προκαλεί καμία έκπληξη η καλπάζουσα ανισότητα . Δεν είναι μία παρενέργεια ενός λανθασμένου εγχειρήματος του κατά τα άλλα υγιούς συστήματος . Είναι ουσιώδες τμήμα μιας ανθρώπινης σύλληψης που αφορά την ανθρώπινη ευτυχία και την άνετη διαβίωση .

Όμως , η ευτυχία και η άνετη διαβίωση μπορούν να κατανοηθούν μόνο ως προνόμια ακατάλληλα για το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού . Το πράγμα είναι απλό : ο φτωχός κινδυνεύει . Ο άνεργος κινδυνεύει . Ο άστεγος κινδυνεύει . Ο χαμηλόμισθος , αισθάνεται εν δυνάμει άνεργος , άρα και αυτός κινδυνεύει . Όλοι "αυτοί", μονίμως αποκλείονται και κατά συνέπεια , παρακάμπτονται από το σύστημα εντός του οποίου διαβιούν και με τη σειρά τους , παρακάμπτουν . Παρακάμπτουν το αποτέλεσμα των εντολών του συστήματος , αλλά όχι τις εντολές . Παρακάμπτουν την προσβολή , την ταπείνωση , την αφαίρεση της αξιοπρέπειάς τους . Δεν γνωρίζουν άλλο φάρμακο για τις θανάσιμες συνέπειες τής παράκαμψης εκτός από άλλη μία... παράκαμψη ."Παρακάμπτω το γεγονός της μη καταβολής των χρημάτων που δικαιούμαι , και αποφασίζω να ζήσω με λιγότερα . Αν μου τα μειώσουν κι άλλο θα το παρακάμψω και θα ζήσω με ακόμα λιγότερα . Ελπίζω να μη δω χειρότερα γιατί φοβάμαι τα χειρότερα ". Η ελπίδα και ο φόβος σε καθιστούν έρμαιο των ορέξεων των αυτόκλητα εκλεγμένων αντιπροσώπων σου . Χωρίς να το καταλάβεις γίνεσαι θύμα της διατήρησης της τάξης και της οικονομικής προόδου , δύο ανθρώπινων εγχειρημάτων που επανειλημμένα προσκύνησες . Ο φόβος και η ελπίδα σε υποχρεώνουν να παρακάμψεις το γεγονός ότι οι αυτόκλητοι σωτήρες σου , σε θεωρούν υπεύθυνο για το κακό που σε βρήκε .Όσο μεγαλύτερη ευθύνη έχεις για το κακό, τόσο λιγότερο άξιος είσαι να αναλάβεις ο ίδιος να το διορθώσεις . Τελικά , παρακάμπτεις το γεγονός ότι δεν αποφασίζεις για τίποτε . Γράφω "παρακάμπτεις" γιατί είμαι σίγουρος ότι πλέον ό,τι κάνεις το κάνεις εν γνώση σου . Ανήκεις στο b  δηλαδή "η αποφυγή, η υπερνίκηση εμπόδιων ή δυσκολιών με τέχνασμα ή επιτηδειότητα" .Σου ορίζουν μία μέρα κάθε τέσσερα χρόνια , κατά την οποία σου επιτρέπουν να παίξεις το παιχνίδι των "multiple choice" , των πολλαπλών επιλογών . Σου θέτουν την ερώτηση "ποιος θέλεις να αποφασίζει για σένα ;" , βάζοντας από κάτω έτοιμες απαντήσεις . Εσύ πηγαίνεις και σημειώνεις την σωστή κατ' εσέ απάντηση. Έχεις έτοιμη για άλλη μία φορά την "σωστή απάντηση" . Όμως σου ξεφεύγει πάλι η σωστή ερώτηση : Μέχρι πότε θα αποφασίζουν άλλοι για μένα ;

Οι ελπίδες των ανθρώπων για περίπου έναν αιώνα συντηρούνταν με την ιδέα ότι οι ίδιοι μπορούσαν να επέμβουν στα πολιτικά ή κοινωνικά δρώμενα βασιζόμενοι στο ότι οι κάτοχοι του κεφαλαίου και οι πολιτικοί , τους είχαν ανάγκη εξαιτίας της εργασίας τους ή της ψήφου τους , αντίστοιχα . Το κεφάλαιο δεν ήταν τίποτε χωρίς την εργασία και οι κάτοχοι των κυβερνητικών θέσεων έπρεπε να επανεκλεγούν προκειμένου να κρατήσουν τη θέση τους . Υπήρχε είναι η αλήθεια ένα είδος αλληλεξάρτησης που δημιουργήθηκε μέσα από θεσμικές ρυθμίσεις των καπιταλιστικών κοινωνιών . Σήμερα τα πράγματα έχουν εντελώς αλλάξει . Ζώντας εντός της παγκοσμιοποίησης , είμαστε υποχρεωμένοι να παραδεχθούμε ότι η τεχνολογία έχει καταφέρει να συμπτύξει το χώρο και το χρόνο με αποτέλεσμα την ταχύτατη μετακίνηση των κεφαλαίων από χώρα σε χώρα , καθιστώντας άχρηστο έναν τεράστιο αριθμό εργατών . Εκεί που κάποτε ο εργοδότης ανησυχούσε , σήμερα ο εργάτης είναι αυτός που τρέμει μπροστά στον απεριόριστο αριθμό εργατών που είναι έτοιμοι να τον αντικαταστήσουν και μάλιστα με λιγότερο κόστος για τον εργοδότη . Αντίστοιχα , οι πολιτικοί δεν έχουν πλέον και τόση μεγάλη ανάγκη την ψήφο των ανθρώπων , αφού αυτοί που κατέχουν τις σημαντικότερες θέσεις σε μία κυβέρνηση , απλά διορίζονται .

Είναι όμως πραγματικά έτσι ; Όντως βρισκόμαστε σε μία εποχή που οι άνθρωποι είναι ανήμποροι να αντιδράσουν απέναντι στο κεφάλαιο ή τις αγορές ; Δεν μπορούν να αντισταθούν στις πολιτικές πρακτικές ; Η αλήθεια είναι ότι έστω και τυπικά , ακόμα οι εργοδότες χρειάζονται εργάτες και οι πολιτικοί  χρειάζονται ψηφοφόρους . Αυτή είναι όμως η μισή αλήθεια . Η άλλη μισή είναι το γεγονός ότι έχουν αλλάξει σε μεγάλο βαθμό οι στρατηγικές με τις οποίες αντιμετωπίζουν οι εργοδότες τους εργάτες και ο τρόπος που επηρεάζουν οι πολιτικοί τους ψηφοφόρους , εξαιτίας κυρίως των ΜΜΕ . Η "ορθά σκεπτόμενη κοινή γνώμη" των θεατών που από την εξουσία ορίζονται ως επίλεκτος πληθυσμός , ταυτίζεται με τις απόψεις τού προδιαγεγραμμένου θεάματος που προσφέρουν οι τεχνοκράτες των ΜΜΕ και θαυμάζουν το περιεχόμενο των προγραμμάτων που βάζουν τη χώρα όχι μόνο σε οικονομική αλλά και σε κοινωνική πειθαρχία .Εδώ τίθεται τώρα το ερώτημα : Οι άνθρωποι έχουν καταλάβει ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει άρδην και είναι πολύ πιο σοβαρά από την περικοπή ενός μισθού ;

Η εξουσία την οποία επιτυχώς σκέφτεσαι να υποστηρίξεις ρίχνοντας την ψήφο σου , έχει κάνει ένα πολύ έξυπνο τρικ προκειμένου να απαλλαγεί από τις ευθύνες της .Παρέκαμψε τους "πολίτες" της αντικαθιστώντας την "ευθύνη για" με την "ευθύνη σε". Την ευθύνη για τον τραγικό αντίκτυπο των πράξεών της απέναντι στους "πολίτες" της που είναι το αντικείμενό της , με την ευθύνη απέναντι στους δανειστές της , που είναι ο εντολέας της .Το ίδιο ακριβώς κάνεις και εσύ . Αντικαθιστάς τον αντίκτυπο των πράξεών σου απέναντι στη συλλογικότητα με την ευθύνη που έχεις απέναντι στον εαυτό σου και στους δικούς σου ανθρώπους , που λειτουργούν ως εν δυνάμει εντολείς . "Έχω οικογένεια να θρέψω" είναι η κλασσική ατάκα που χρησιμοποιούν όλοι ανεξαιρέτως οι βολεμένοι , μέχρι να περιέλθουν και αυτοί στην κατάσταση του απόβλητου . Από εκείνη τη στιγμή και μετά για όλα φταίει το σύστημα .

 Έχουμε πλέον περάσει σε μία εποχή που οι άνθρωποι ή οι "λαοί" αν θέλουμε να το πούμε και έτσι , δεν έχουν κανένα είδος εξουσίας που να τους επιτρέπει να αντιμετωπίσουν ισότιμα την οικονομική ολιγαρχία από την οποία κυβερνώνται . Οι εργατικές αλλά και οι πολιτικές στρατηγικές που δημιουργήθηκαν κατά την βιομηχανική εποχή , έχουν πλέον υπονομευθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό . Αφ' ενός μεν η παγκοσμιοποίηση ακρωτηρίασε την εργατική εξουσία αφ' ετέρου οι ελίτ εφαρμόζουν νέες επιθετικές στρατηγικές τις οποίες η κοινωνία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να επηρεάσουν την πολιτική ζωή της χώρας τους . Είναι προσκολλημένοι σε συνηθισμένους τρόπους αντίδρασης , οι οποίοι είχαν εν μέρει πετύχει στο παρελθόν την πραγμάτωση των συμφερόντων τους ή την επίτευξη κάποιον παθητικών ελευθεριών . Αυτή η επιμονή όμως στο παρελθόν περιορίζει τις αναγκαίες σήμερα προσαρμογές στην συνεχώς μεταβαλλόμενη στρατηγική της οικονομικής ολιγαρχίας .  Η πολιτική δεν ασκείται πλέον από πολιτικούς . Οι πολιτικοί δεν έχουν καμία εξουσία δράσης . Είναι απλά "μεσάζοντες" . Η πραγματική πολιτική ασκείται από τους κατόχους του κεφαλαίου , δηλαδή τις αγορές . Οι άνθρωποι εστιάζουν στον λάθος αντίπαλο . Οι κυβερνήσεις είναι a priori υπονομευμένες εξαιτίας της απειλής φυγής των κεφαλαίων σε άλλες χώρες .

Η ψήφος αποτελούσε κάποτε το μεγαλύτερο όπλο των εργατών- πολιτών . Σήμερα δεν υπάρχουν "εργάτες-πολίτες" , κατά συνέπεια ,  η πεποίθηση αυτή είναι εντελώς λαθεμένη και η απειλή της ψήφου δεν επηρεάζει καθόλου την όποια κυβέρνηση ή τον όποιο πολιτικό . "Μπορούμε να το κάνουμε και θα το κάνουμε" , είναι το σκεπτικό της οικονομικής ολιγαρχίας .

Μπορούν να το κάνουν εξαιτίας της αποτελεσματικότητας της υπακοής σου . Θεωρώντας τον εαυτό σου ανήμπορο άνθρωπο , ελπίζεις ακόμα να φανείς αντάξιος της εύνοιας των αυτόκλητων σωτήρων σου . Εύνοια η οποία ορίζεται από το γεγονός ότι σου επιτρέπουν ακόμα να διαμαρτύρεσαι , να υπερασπίζεσαι τα δικαιώματα σου απέναντι στις ετυμηγορίες τους , μέσα από την ψήφο σου . Το να πας να ψηφήσεις , σημαίνει ότι αποδέχεσαι υπόρρητα την αλλαγή του εξουσιαστή σου ορίζοντας τον εαυτό σου ακατάλληλο να αποφασίζει για την ζωή του . Το σύστημα που υποστηρίζεις έμμεσα δίνοντας το παρόν σε μία ψηφοφορία , έκανε πράξη την υπόσχεση για κοινωνική αναδιανομή. Αυτό που αναδιανεμήθηκε όμως δεν είναι ο πλούτος , που τόσο σε ενδιέφερε , αλλά ο φόβος . Με το να πας και να ψηφίσεις , καμία από τις απειλές που σε περιτριγυρίζουν δεν θα εξαφανιστεί . Οι εξουσιαστές σου , απογυμνωμένοι πλέον από την θεϊκή τους αμφίεση , σου λένε ευθέως ότι έχουν δέσει χειροπόδαρα , όχι μόνο τη δική σου υπόλοιπη ζωή , αλλά και αυτή των παιδιών σου και αν δεν κάνεις κάτι και των  παιδιών των παιδιών σου. Αυτό που έχει αποτύχει να εκπληρώσει η ψήφος σου , την οποία χρησιμοποιείς ως παράκαμψη εδώ και τρεις αιώνες τώρα , θα το κατορθώσει μόνο το γκρέμισμα του τείχους που ορθώνεται μπροστά σου . Το γκρέμισμα είναι προορισμένο να αντιμετωπίζει την τυφλή και βουβή απέναντί σου , φύση της εξουσίας . Μην πιστεύεις ότι η ψήφος σου θα εξαναγκάσει την εξουσία να υπακούσει πλέον στην βούλησή σου . Αποδεχόμενος ένα σύστημα που θρέφει για χρόνια την εξουσία , είναι ζήτημα χρόνου να βρεθείς ξανά εντός της ίδιας κατάστασης . Τα κοινωνικά δεινά που ακολουθούν τέτοιες πολιτικές , δεν μπορούν να εξοριστούν από τον ανθρώπινο κόσμο αλλά και ούτε να εμποδιστούν να επιστρέψουν . Η ψήφος σου θα κατοχυρώσει την παρουσία τους .

Οι απειλές που εξαπολύονται προκειμένου να συντηρήσουν τον φόβο και την ελπίδα σου , είναι τώρα πια προβλέψιμες και μπορούν να υποταχθούν στη δύναμη της ανυπακοής . Το πόσο γρήγορα θα συμβεί αυτό εξαρτάται αποκλειστικά από την αποφασιστικότητα των ανθρώπων να δημιουργήσουν μία κοινωνία που θα πάψει να παρακάμπτει και θα αρχίσει να γκρεμίζει οτιδήποτε και οποιονδήποτε την έφερε σε αυτήν την κατάσταση . Εσύ είσαι που πρέπει να αλλάξεις το δίλλημα : όχι "μνημόνιο ή αντιμνημόνιο" , αλλά "ολιγαρχία ή άμεση δημοκρατία ;". Αυτό είναι το δίλλημα που πρέπει να τεθεί και που εντέχνως όλοι το αφήνουν έξω από κάθε συζήτηση .

Η παροχή της ψήφου σε καθιστά προβλέψιμο , κανονικό και ελέγξιμο υποκείμενο . Η ψήφος στα κόμματα είναι στην ουσία ψήφος στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία , η οποία έχει ως σκοπό και στόχο να σε κρατάει μόνιμα ένα βήμα πίσω από τις εξελίξεις . Ό,τι θέλεις να κάνεις το κάνεις πάντοτε κατόπιν εορτής , αφού έχεις δώσει το δικαίωμα στην εξουσία να πράξει στο όνομά σου , είναι αργά για να της ζητήσεις ευθύνες . Οι ευθύνες γυρίζουν εντέχνως επάνω σου . Η ψήφος που θα δώσεις , σου επιτρέπει να περάσεις το υπόλοιπο της ζωής σου ανακουφισμένος , παρακάμπτοντας  την ενοχή ότι ίσως δεν κάνεις αυτό που πραγματικά μπορείς . Σου δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι είσαι ενεργός πολίτης . Αυτοί που θα εκλέξεις θα συνεχίσουν να δρουν ερήμην σου καθιστώντας σε , πολιτικά παθητικό . Δεν θα χρειαστεί να αναλάβεις καμία πολιτική ευθύνη για τίποτε , επειδή μέσα στο μυαλό σου το κάνουν αυτοί για σένα .Το μόνο που χρειάζεται είναι να συνεχίσεις να αποδέχεσαι και να νομιμοποιείς την αντιπροσωπευτική δημοκρατία , προκειμένου να έχεις μία "καθωσπρέπει κοινωνία" . Το αντίδοτο στον αρπακτικό καπιταλισμό δεν είναι η περεταίρω συγκέντρωση της εξουσίας στο "σωστό κόμμα" αλλά η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποκέντρωσή της , η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διάχυσή της σε όσο το δυνατόν περισσότερα κομμάτια της κοινωνίας .

Το μεγάλο άλμα προς την ελευθερία για το οποίο τόσο πολύ κόπτεσαι , δεν θα γίνει ποτέ όσο ορίζεις τον εαυτό σου ως ένα πλάσμα της ανάγκης . Είναι καιρός να ξορκίσεις τους φόβους σου και κυρίως να ξορκίσεις τον χειρότερο από όλους : το φόβο ότι είσαι ανίκανος να ξεφύγεις από την κατάσταση του φοβισμένου . Δεν τους έχεις ανάγκη . Μπορεί δικαιολογημένα σε πολλά θέματα να είσαι μπερδεμένος ή αβέβαιος ως προς το "πώς" πρέπει να γίνει κάτι .Δεν έχεις όμως πλέον καμία δικαιολογία να αισθάνεσαι αβέβαιος ως προς το "τι" και από "ποιον" . Άμεση δημοκρατία ασκούμενη από εμάς .Το "πως"  , θα το βρούμε στην πορεία .

Ποτέ στη ζωή σου δεν έχεις βιώσει την πολιτική ελευθερία . Είναι επόμενο λοιπόν να τη φοβάσαι . Την φοβάσαι γιατί νομίζεις ότι δεν θα μπορείς να την ελέγξεις . Αυτό σου έχουν μάθει . Δεν μπορεί να αποφασίζει ο καθένας . Δεν μπορεί να έχει γνώμη ο καθένας . Ίσως πρέπει να σκεφτείς ποιον εννοούν όταν λένε "ο καθένας". Μήπως αυτός "ο καθένας" συμπεριλαμβάνει και εσένα τον ίδιο ; Μήπως ήρθε ο καιρός να σταματήσεις τις ατελείωτες παρακάμψεις γιατί δεν θέλεις να πληρώσεις ; Σήκωσε τη μπάρα και πέρασε . Αν δεν σηκώνεται πάρε την απόφαση και σπάστη . Ο δρόμος που ανοίγεται μπροστά είναι δικός σου . Έχεις δικαίωμα να κινείσαι επάνω του και δεν μπορεί κανείς να σου αφαιρέσει αυτό το δικαίωμα . Αλλιώς θα μείνεις για πάντα ένας στωικός σκλάβος που θα περιμένει το ξεροκόμματο και θα λέει "ευχαριστώ αφέντη". Αν δεν το κάνεις εσύ θα το κάνει κάποιος άλλος όταν η απόγνωσή του , θα μετατραπεί σε θάρρος . Εσύ θα είσαι απλός θεατής . Θέλεις να είσαι θεατής ; "Αν δεν θέλεις να πεθάνεις θεατής του κόσμου , πρέπει να καταστρέψεις τον κόσμο των θεατών." (κοίταζε στους τοίχους , πάντα κάτι καινούργιο θα μάθεις).